Lewy body dementie - dementie met Lewy bodies (DLB)
Deze vorm van dementie vernoemd naar dr.
Friedrich H. Lewy (een directe collega van dr. Alzheimer) werd voor het eerst beschreven in 1961 en tot voor kort werd de ziekte als een zeldzame
vorm van dementie beschouwd. De laatste jaren zijn er aanwijzingen dat
deze vorm van dementie meer voorkomt dan werd gedacht (1). Schattingen lopen
dan wel op van 15 tot 20% en daarmee zou het de derde (na vasculaire
dementie) of wellicht zelfs tweede meest voorkomende dementie na de
ziekte van
Alzheimer zijn wat zou neerkomen op tussen de 27.000
en 54.000 patiënten (2).
De Lewy bodies
Lewy bodies (lichaampjes,
link naar afbeelding) zijn abnormale eiwitverdikkingen in hersencellen.
Hierdoor wordt zowel de dopamine
(relatie met Parkinson) als acetylcholine productie verstoord. Nieuwe technieken in het onderzoek
van hersenweefsel hebben de opsporing van Lewy bodies mogelijk gemaakt.
Lewy bodies worden ook aangetroffen bij de ziekte van
Parkinson met name
in de substantia nigra. Dit is een klein, in de hersenstam gelegen gebied
(zie illustratie hiernaast) dat
te maken heeft met bewegingscontrole.
Tot slot wordt bij een kwart van de Alzheimerpatiënten Lewy bodies
aangetroffen, niet alleen in de hersenstam maar ook met name verspreid
over de hersenschors.
De oorzaak van het ontstaan van Lewy bodies is nog steeds onbekend.
Diagnose lastig
De symptomen van Lewy body dementie worden gemakkelijk verward met de ziekte van
Alzheimer of de ziekte van Parkinson of een combinatie
van beide. Dit zou goed de reden kunnen zijn dat het voorkomen van dementie tot voor kort lager werd ingeschat. Net als de andere vormen van dementie is de vorm van dementie pas definitief vast te stellen bij autopsie.
Symptomen De diagnose Lewy Body Dementie is waarschijnlijk indien naast
de verschijnselen van dementie twee van onderstaande symptomen optreden
(3):
De mate van alertheid - verwardheid kan van moment tot moment schommelen, het ene moment helder, het andere moment niet aanspreekbaar.
Bij 70% van de mensen met Lewy body dementie is sprake van
hallucinaties vaak al vroeg in het ziekteproces.
Er zijn verschijnselen die vergelijkbaar zijn als die bij de ziekte
van Parkinson zoals tremor, stijfheid, langzame beweging, een
gebogen postuur en een afwijkende manier van lopen. Bij de ziekte van Parkinson is echter de kans op hallucinaties en wanen veel kleiner.
Andere optredende verschijnselen kunnen zijn
wanen, apathie en
depressiviteit.
Opvallend is verder de overgevoeligheid voor
antipsychotica (zoals
bijvoorbeeld Haldol) waardoor een schommelende bloeddruk kan optreden, bewegingsstoornissen
en een bewustzijnsverlaging. Deze medicatie moet worden vermeden als het even kan.
In het begin van de ziekte is de dementering meestal licht: aandachtsstoornissen en benoemproblemen. Geheugenproblemen zijn in het begin licht maar nemen met het vorderen van de ziekte toe. Het uitvoeren van praktische handelingen wordt steeds moeilijker. Vandaar de verwarring met de ziekte van Alzheimer. Het onderscheid zit vooral in de schommelingen in symptomen (zie hierboven), de stoornissen in de motoriek
die lijken op Parkinson, hallucinaties en wanen.
Gemiddeld is het verloop vijf tot zes jaar.
Onduidelijkheid bij behandeling
Er bestaat nog veel
onduidelijkheid over bepaalde aspecten van behandeling. Vaak reageren de
patiënten averechts of met veel bijwerkingen op de gebruikelijke
medicijnen die bij hallucinaties en onrust gegeven worden en op
medicijnen die bij de ziekte van Parkinson worden gegeven.
Bekijk een Engelstalige filmpje met uitleg over Lewy-Body dementie
uit 2011
Lewy bodies worden ook aangetroffen bij de ziekte van