Wet Geneeskundige Behandelings Overeenkomst
Een samenvatting
De Wet Geneeskundige Behandelingsovereenkomst (WGBO) is op 1 april 1995 in werking
getreden en heeft tot doel de positie van de bewoner te
versterken. De WGBO legt de rechten en plichten van bewoner en
hulpverlener vast, die voortvloeien uit de overeenkomst tot een
geneeskundige behandeling. Het verpleeghuis gaat zo'n overeenkomst met de
bewoner aan voor het uitvoeren van allerlei medische handelingen, met de
daarbij behorende verpleging en verzorging.
De WGBO is van toepassing op de geneeskundige behandeling van vrijwillig
opgenomen somatische verpleeghuisbewoners. Op onvrijwillig opgenomen
bewoners ( opgenomen met een BOPZ indicatie, RM
(rechterlijke machtiging) of IBS(Inbewaringstelling)) is de
WGBO alleen van toepassing voor de behandeling van zuiver somatische
aandoeningen, voor het overige vallen zij onder de wet BOPZ.
In hoofdlijnen zijn de volgende onderwerpen vastgelegd in de WGBO:
- Informatieplicht en toestemmingsvereiste
Het verpleeghuis informeert de bewoner regelmatig over zowel de algemene
gang van zaken met betrekking tot de zorgverlening, als ook over
specifieke zaken die in zijn zorgplan zijn vastgelegd. Het verpleeghuis
informeert de bewoner over doel van (onderdelen van) het zorgplan, over
gevolgen en risico's van voorgestelde behandeling en verzorging en over
eventuele alternatieven. Desgewenst stelt het verpleeghuis de informatie
op schrift. Informatieverstrekking vindt tijdig en in begrijpelijke taal
plaats.
Het zorgplan moet zo spoedig mogelijk (uiterlijk 9weken na opname) worden
opgesteld. Het zorgplan komt in overleg met en met instemming van de
bewoner tot stand. Door met het zorgplan in te stemmen geeft de bewoner
toestemming voor de uitvoering van de handelingen die deel uit maken van
het zorgplan
Het zorgplan wordt geregeld geëvalueerd en in overleg met en met
instemming van de bewoner zonodig bijgesteld. Indien zich tussentijds
situaties voordoen die handelingen van (para)medische of verplegende /
verzorgende aard noodzakelijk maken, welke geen onderdeel van het zorgplan
zijn, is daarvoor gerichte toestemming van de bewoner vereist.
De handeling kan in een noodsituatie zonder toestemming van de bewoner
worden verricht, indien:
- deze niet in staat is toestemming tijdig te verlenen,
- evenmin toestemming van zijn vertegenwoordiger tijdig verkregen kan worden en
- onmiddellijk tot de handeling moet worden overgegaan om kennelijk ernstig nadeel voor de
bewoner te voorkomen.
In dit geval wordt de handeling achteraf met bewoner of vertegenwoordiging
besproken en zonodig alsnog in het zorgplan opgenomen.
Indien een wilsonbekwame bewoner zich verzet tegen een behandeling
waarvoor de vertegenwoordiger toestemming heeft gegeven, mag de
behandeling alleen worden uitgevoerd als dat nodig is om ernstig nadeel
voor de bewoner te voorkomen.
Het verpleeghuis zal een schriftelijke wilsverklaring van de bewoner,
waarin het verzoek is opgenomen om een bepaalde behandeling niet uit te
voeren of te staken, in principe opvolgen.
- Vertegenwoordiging
Iemand die niet meer voor zichzelf kan beslissen, wordt wilsonbekwaam
genoemd. Wilsonbekwaamheid wordt in 1e instantie altijd door de
behandelend arts vastgesteld waarbij verschillende criteria een rol
spelen. Hierbij kunnen familie of anderen uit de directe omgeving van de
cliënt (bijvoorbeeld huisarts) een belangrijke rol spelen. Uit procedure
toestemmingsvereiste blijkt dat wanneer bewoner niet meer in staat is zelf
toestemming te geven voor behandeling er vervangende toestemming gegeven
kan worden. Deze vervangende toestemming wordt gegeven door de persoon die
de vertegenwoordiging van de belangen van de bewoner over mag nemen.
De vertegenwoordiging kan op verschillende manieren worden vastgesteld:
- mentor / curator = benoemd door de rechter
- schriftelijk gemachtigde = benoemd door bewoner zelf (schriftelijk)
- echtgenoot / partner = niet benoemd, vrijwillig
- ouder / kind / broer /zus = niet benoemd, vrijwillig
Anderen dan genoemde personen kunnen wel contactpersoon zijn, maar geen
vertegenwoordiger zoals in de wet bedoeld. Belangrijk is in ieder geval
dat er waar mogelijk en noodzakelijk een vertegenwoordiger aanspreekbaar
is. De vertegenwoordiging van de bewoner dient te worden vastgelegd in het
zorgplan. Communicatie met de vertegenwoordiger ten aanzien van
beslissingen aangaande behandeling van de bewoner moet blijken uit
zorgplanrapportage.
- Dossiervorming, bewaartermijn, en gegevensverstrekking
De hulpverlener is verplicht een dossier bij te houden waarin alle
gegevens die betrekking hebben op de behandeling staan genoteerd. Binnen
het Zonnehuis bestaat dit dossier uit het zorgplan, het behandelplan en de
deelplannen van betrokken disciplines. Het verpleeghuis bewaart de
gegevens gedurende minimaal 10 jaar. Voor het geven van inzage in of
verstrekken van persoonsgegevens aan een ieder die niet rechtstreeks bij
de zorgverlening is betrokken, heeft het verpleeghuis de uitdrukkelijke en
gerichte toestemming nodig van de bewoner .
- Inzagerecht en recht op vernietiging van dossiers
De bewoner heeft recht op inzage en op afschrift van zijn gegevens. De
bewoner heeft recht op vernietiging van zijn gegevens, behalve wanneer het
bewaren van gegevens van aanmerkelijk belang is voor een ander dan de
bewoner.
- Schriftelijke wilsverklaring voor wat betreft behandelingsweigering
Het verpleeghuis zal een schriftelijke wilsverklaring in principe dienen
op te volgen. Als het verpleeghuis echter gegronde redenen heeft om aan de
wilsverklaring te twijfelen (bijvoorbeeld is al 20 jaar oud) dan volgt hij
deze niet op.
- Geheimhoudingsplicht
Medewerkers van het verpleeghuis hebben ten opzichte van derden de plicht
tot geheimhouding ten aanzien van zaken waarvan zij weten of vermoeden,
dat zij uit hoofde van hun taak / beroep hiertoe gehouden zijn.
- Centrale aansprakelijkheid
Het verpleeghuis is aansprakelijk voor schade die bij de uitvoering van de
zorgleveringsovereenkomst ontstaat als gevolg van een toerekenbare
tekortkoming in de zorgverlening.
Aanverwante onderwerpen: andere wetten
Andere onderwerpen? Bezoek onze
bibliotheek.
BTSG innovatie in ouderenzorg. Postbus 1329, 6501 BH Nijmegen. |
